De workshop Leren tussen en over fieldlabs heen had als doel om het leren tussen en over de PREVENT-fieldlabs heen te versterken. Binnen PREVENT vormen “fieldlabs” plekken waar onderwijs, onderzoek en praktijk samen werken, leren, en innoveren in de wijk rondom integrale wijkgerichte preventie op het snijvlak van gezondheid en welzijn.
In deze werksessie hebben we uitgewisseld over de aanpak en opbrengsten van het samen leren in, tussen en over de PREVENT-fieldlabs heen. Wat zijn de succesfactoren van een goed lopend fieldlab, wat hebben we geleerd over het bouwen van duurzame relaties met actieve bewoners, over outreachend werken naar andere bewoners, en over samenwerken met professionals en organisaties in de wijk?
Op basis van alle inzichten die in de afgelopen vier jaar zijn verzameld, is duidelijk geworden dat de vaste aanwezigheid in de wijk, met herkenbare professionals en activiteiten die aansluiten bij wat bewoners ter plekke belangrijk vinden, bijdragen aan een duurzaam fieldlab. Dit zorgt voor vertrouwen, gelijkwaardige samenwerking en betere verbindingen tussen onderwijs, onderzoek en praktijk. Ook het persoonlijke contact en meer ‘outreachend’ werken helpen om meer en diverse bewoners te bereiken. Tegelijkertijd liggen er uitdagingen: de continuïteit van financiering, het voorkomen van versnippering van activiteiten, het omgaan met ethische en organisatorische dilemma’s in het praktijkleren (denk aan privacy van bewoners of aansprakelijkheid van studenten) en het zorgen voor voldoende flexibiliteit binnen opleidingen en organisaties om echt vanuit de wijk te kunnen werken.
Deelnemers verkenden in groepjes, hoe zij integrale wijkgerichte preventie op het snijvlak van gezondheid en welzijn kunnen versterken en wat deelname aan een fieldlab voor hun eigen werk kan betekenen wat er nodig is om dat te bereiken. Inzichten werden op post-its en flap-over verzameld en vervolgens plenair uitgewisseld. Dit zorgde voor veel herkenning en bood inspiratie en handvatten voor het opzetten of verdiepen van samenwerkingen in de wijk op het snijvlak van gezondheid, welzijn, onderwijs en onderzoek.
De aanwezigen gaven aan een enorm leerpotentieel te zien in het samenwerken op de grens tussen groepen, domeinen en praktijken. De aanwezigheid van het onderwijs in de wijk zagen ze als een welkome beweging om toekomstige en zittende professionals samen te laten werken aan nieuwe werkwijzen en praktijken. Zeker als dit op grote schaal gebeurt kan dat helpen in de noodzakelijke transformatie.
Uitdagingen die werden genoemd waren dat verbinding met onderzoek voor veel professionals nog abstract is. Ook kost het veranderen van systemen inspanning, tijd en betrokkenheid. Die randvoorwaarden zijn niet altijd voor handen en bovendien kost het tijd elkaars taal en context te begrijpen. Daarnaast gaven zij aan dat niet alleen het opbouwen van een netwerk tussen organisaties belangrijk is, maar juist ook persoonlijk contact: “Doorverwijzen en samenwerken doe je niet met een instelling maar met een persoon. De relatie geeft vertrouwen’.
Hoe lastig het soms ook is om samen te werken, dat deze kruisbestuiving veel opleveren, hard nodig zijn én ook heel inspirerend zijn werd door alle deelnemers (h)erkend.
Deze workshop is belangrijk voor SPRONG PREVENT omdat het leren tussen fieldlabs essentieel is voor het realiseren van de ambitie van SPRONG: het duurzaam versterken van een lokale infrastructuur rondom integrale wijkgerichte preventie. Fieldlabs vormen hierin de motor van vernieuwing. Door docenten, onderzoekers, praktijkpartners, studenten en bewoners samen te brengen, ontstaat zicht op wat werkt, waarom het werkt en wat nodig is om samenwerkingen verder te brengen.
“In fieldlabs, samen met professionals, onderzoekers, docenten, studenten én bewoners werken aan vraagstukken in de wijk kan een echte katalysator zijn voor interprofessionele samenwerking in de wijk!”
Over de workshopbegeleiders
Janna Bruijning is associate lector bij het lectoraat Innovaties in de Preventieve Zorg van de Hogeschool Utrecht, waar zij zich focust op samenwerken aan wijkgerichte preventieve zorg en interprofessionele samenwerking om gezondheidsverschillen te verkleinen en de kwaliteit van leven te verbeteren.
Els Overkamp is lector bij het lectoraat Participatie, Zorg en Ondersteuning van de Hogeschool Utrecht, waar zij onderzoek doet naar de samenwerking tussen mensen in kwetsbare posities, informele zorg, professionals en beleid voor meer kwaliteit van leven.
