Tijdens de workshop Leren en professionaliseren met de wijk van Soemitro Poerbodipoero en Lieke Dalstra ging het over community engaged research en burgerparticipatie – onderzoek in samenwerking met de wijk. De centrale vraag was hoe onderzoek en leren beter kunnen aansluiten bij de praktijk in de wijk en hoe dit kan bijdragen aan betekenisvolle betrokkenheid van bewoners. De lessen van de dagen worden meegenomen in een voorstel voor een professionaliseringstraject voor wijkgerichte onderzoekers waar Soemitro en Lieke aan werken.
Vanuit de projecten PREVENT en Bridge2Health verkenden deelnemers — onderzoekers, docenten, praktijkpartners en bewoners — samen wat community engaged research en burgerparticipatie in de dagelijkse praktijk van fieldlabs vragen. De workshop bood ruimte om ervaringen, dilemma’s en wensen te delen en leverde concrete aanknopingspunten op voor een gezamenlijk te ontwerpen professionaliseringstraject, gevoed vanuit de ervaringen van Professional Doctorate Gezondheid en Welzijn.
Een belangrijke indruk uit de workshop is dat community engagement in de kern draait om houding en relatie. Deelnemers benadrukten dat onderzoekers moeten leren luisteren, dezelfde taal spreken als de praktijk en de expertise van bewoners en professionals erkennen. Een open, flexibele en bescheiden houding is essentieel, evenals aandacht voor de ‘zachtere stemmen’ in de wijk.
Gelijkwaardigheid en inleving vormen de basis voor samenwerking. Onderzoek moet vraaggestuurd zijn en duidelijk maken wat de meerwaarde is voor de wijk. Transparantie, gezamenlijke besluitvorming en wederkerigheid zijn daarbij sleutelbegrippen. Ook werd het belang van duurzaamheid benadrukt: langdurige betrokkenheid, commitment na afloop van projecten en aandacht voor zowel grote als kleine gemeenschappen.
Uit de inventarisatie van wat er al is en wat nog ontbreekt, kwam naar voren dat community based werken een andere organisatie en mindset vraagt. Er is behoefte aan meer tijd in de beginfase van projecten, meer flexibiliteit in planning en een sterkere aanwezigheid in de wijk. Onderzoekers en organisaties moeten zich profileren als onderdeel van de gemeenschap, met een fysieke en bij voorkeur neutrale ontmoetingsplek. De praktijk wil niet alleen input leveren, maar ook opbrengsten ervaren. Daarom is een goede balans nodig tussen onderzoek en praktijk, waarbij vragen uit de wijk leidend zijn. Een verbindende kartrekker die onderzoek en gemeenschap samenbrengt werd gezien als cruciaal.
Voor de gezamenlijke professionaliseringslijn schetsten deelnemers een leertraject dat samen met inwoners wordt vormgegeven. Een generieke basis kan worden aangevuld met wijk-specifieke verdieping. Centraal staan het leren begrijpen van het ‘DNA’ van de wijk, het opbouwen van relaties en het verdiepen in elkaars perspectieven. Vertrouwen opbouwen vraagt tijd, aanwezigheid en oprechte interesse. De professionalisering moet aandacht besteden aan bewustwording van de eigen rol en invloed van de onderzoeker, en aan de toepasbaarheid en relevantie van onderzoek voor bewoners. Concrete leerdoelen zijn onder meer: samen onderzoek ontwikkelen, laagdrempelige gesprekken voeren, inwoners activeren tot een gelijkwaardige rol, en leren hoe je zorgvuldig start in een wijk. Ook het teruggeven aan de gemeenschap, bijvoorbeeld via buurtinitiatieven, werd genoemd als belangrijk onderdeel van vertrouwen opbouwen.
Over de workshopbegeleiders
Soemitro en Lieke doen beide een Professional Doctorate (PD). Dit is een praktijkgericht doctoraatstraject in het hbo, op hetzelfde niveau als een PhD. Het is gericht op het oplossen van complexe vraagstukken in de beroepspraktijk. PD-onderzoekers realiseren met hun onderzoek direct vernieuwing in organisaties en de samenleving. Meer weten over PD-trajecten? Bezoek de website Professional Doctorate | Professional Doctorate
>> Lees hier meer over Lieke’s project De Damster aanpak voor Meer Gezonde Jaren in Appingedam | Professional Doctorate
>> Lees hier meer over Soemitro’s project Op een innovatieve en duurzame manier bijdragen in de wijk | Professional Doctorate en het interview wat wij deden over zijn ervaring als PD-kandidaat binnen PREVENT: PREVENT in beeld: Soemitro Poerbodipoero bouwt aan community of practice bij Stichting Kraktie – Sprong PREVENT
